全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

科技的發展毋但予咱的生活愈來愈利便，嘛予人類成做地球的統治者，《人定勝天》的口號是愈喝愈大聲。毋過現代文明雖罔替咱帶來大利益，濟濟對咱環境和野生動物的危害嘛綴咧產生。除了通人知的空氣汙染、水汙染、地球發燒、以及因為過度開發和拍獵造成濟濟動物強欲絕種以外，誠濟看起來敢若無害的人類活動，煞造成對咱四箍輾轉的環境和野生動物不止仔大的傷害。紲落去這幾篇文章，咱大略會揀幾項較罕得聽著的問題來和逐家分享佮討論。

Kho-ki ê huat-tián m̄-nā hōo lán ê sing-ua̍h lú lâi lú lī-piān, mā hōo jîn-luī tsiânn-tsò tē-kiû ê thóng-tī-tsiá, “jîn tīng sìng thian” ê kháu-hō sī lú huah lú tuā-siann. M̄-koh hiān-tāi bûn-bîng sui-bóng thè lán tuà lâi tuā lī-ik, tsē-tsē tuì lán khuân-kíng hām iá-sing-tōng-bu̍t ê guî-hāi mā tuè teh sán-sing. Tû-liáu thong-lâng-tsai ê khong-khì u-jiám, tsuí u-jiám, tē-kiû huat-sio, í-ki̍p in-uī kuè-tōo khai-huat hām phah-la̍h tsō-sîng tsē-tsē tōng-bu̍t kiông beh tsua̍t-tsíng í-guā, tsiânn-tsē khuànn––khí-lâi kánn-ná bô hāi ê jîn-luī ua̍h-tāng, suah tsō-sîng tuì lán sì-khoo-liàn-tńg ê khuân-kíng hām iá-sing-tōng-bu̍t put-tsí-á tuā ê siong-hāi. Suà––lo̍h-khì tsit kuí phinn bûn-tsiunn, lán tāi-lio̍k ē kíng kuí hāng khah hán-tit thiann––tio̍h ê būn-tê lâi hām ta̍k-ke hun-hióng kap thó-lūn.

閱讀全文 你所毋知的生態災厄（一）—光害汙染 Lí sóo m̄-tsai ê sing-thài tsai-eh—kng-hāi u-jiám →

若講著蠓仔，大多數的人應該攏捌有予伊叮過，尤其是佇熱人的時陣，暗時欲睏進前若無先共蠓罩和蠓仔香攢好勢，定著會予伊叮甲睏袂去，實在是有夠討厭。閣有較食力的是，蠓仔閣是濟濟傳染病的傳播媒介，伊會傳播親像天狗熱、ma-lá-lí-á、日本腦炎佮Zika等等的病症，造成重大公共衛生的問題。根據統計，蠓仔佇2015年刣死比其他動物甚至人類本身閣較濟的人，會使講是對咱健康危害上大的生物。毋過，毋知逐家敢有這个經驗：一群人做伙，有人就是定定會成做蠓仔的目標，予叮甲閃袂離；毋過嘛是有人敢若天生對蠓仔有免疫力，就是較袂予伊叮著，是啥物因端造成的咧？

Nā kóng tio̍h báng-á, tuā-to-sòo ê lâng ìng-kai lóng bat ū hōo i tìng––kuè, iû-kî sī tī jua̍h––lâng ê sî-tsūn, àm-sî beh khùn tsìn-tsîng nā bô sing kā báng-tà hām báng-á-hiunn tshuân hó-sè, tiānn-tio̍h ē hōo i tìng kah khùn-bē-khì, si̍t-tsāi sī ū kàu thó-ià. Koh ū khah tsia̍h-la̍t ê sī, báng-á koh sī tsē-tsē thuân-jiám-pēnn ê thuân-pòo muî-kài, i ē thuân-pòo tshin-tshiūnn Thian-káu-jia̍t, Ma-lá-lí-á, Ji̍t-pún-náu-iām kap Zika tíng-tíng ê pēnn-tsìng, tsō-sîng tiōng-tāi kong-kiōng uē-sing ê būn-tê. Kin-kì thóng-kè, báng-á tī 2015 nî thâi-sí pí kî-tha tōng-bu̍t sīm-tsì jîn-luī pún-sin koh khah tsē ê lâng, ē-sái kóng sī tuì lán kiān-khong guî-hāi siōng tuā ê sing-bu̍t. M̄-koh, m̄-tsai ta̍k-ke kám ū tsit ê king-giām: tsi̍t kûn lâng tsò-hué, ū lâng tō sī tiānn-tiānn ē tsiânn-tsò báng-á ê bo̍k-piau, hōo tìng kah siám bē lī, m̄-koh mā sī ū lâng kánn-ná thian-sing tuì báng-á ū bián-i̍k-li̍k, tō sī khah bē hōo i tìng––tio̍h, sī siánn-mi̍h in-tuann tsō-sîng-ê––leh?

閱讀全文 是按怎蠓仔定定來共我叮煞袂叮別人？Sī-án-tsuánn báng-á tiānn-tiānn lâi kā guá tìng suah bē tìng pa̍t-lâng? →