全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

最近咱台灣的武漢肺炎疫情總算有沓沓仔受控制，新病例數有咧減少，佮外國相比算是袂䆀。毋過死亡率猶原壓袂落來，甚至比世界的平均較懸。雖罔到今主要的死亡案例猶是年歲大、有慢性病史的老大人，不而過嘛是有出現一寡較少年的患者過身的報告，而且閣有是一下確診蹛院，隔轉工就隨惡化離開世間的例。這款病情一下仔惡化的案件，佇外國疫情嚴重的國家並無偌罕見，親像印度就定定拄著昨昏明明猶閣是規欉好好、活跳跳的少年人，哪會煞今仔日予人送入加護病房。有專家就推論講，「快樂缺氧」無的確是造成這寡患者病情快速惡化的因端。

Tsuè-kīn lán Tâi-uân ê Bú-hàn hì-iām i̍k-tsîng tsóng-sǹg ū ta̍uh-ta̍uh-á siū khòng-tsè, sin pēnn-lē sòo ū teh kiám-tsió, kap guā-kok sio-pí sǹg-sī bē-bái. M̄-koh sí-bông-lu̍t iû-guân ah bē lo̍h lâi, sīm-tsì pí sè-kài ê pîng-kin khah kuân. Sui-bóng kàu tann tsú-iàu ê sí-bông àn-lē iáu sī nî-huè tuā, ū bān-sìng-pēnn sú ê lāu-tuā-lâng, put-jî-kò mā sī ū tshut-hiān tsi̍t-kuá khah siàu-liân ê huān-tsiá kuè-sin ê pò-kò, jî-tshiánn koh ū sī tsi̍t-ē khak-tsín tuà-īnn, keh-tńg-kang tō suî ok-huà lî-khui sè-kan ê lē. Tsit-khuán pēnn-tsîng tsi̍t-ē-á ok-huà ê àn-lē, tī guā-kok i̍k-tsîng giâm-tiōng ê kok-ka pīng bô guā hán-kiàn, tshin-tshiūnn Ìn-tōo tō tiānn-tiānn tú-tio̍h tsa-hng bîng-bîng iáu-koh sī kui-tsâng hó-hó, ua̍h-thiàu-thiàu ê siàu-liân-lâng, ná ē suah kin-á-ji̍t hōo lâng sàng ji̍p ka-hōo-pēnn-pâng. Ū tsuan-ka tō thui-lūn kóng, “khuài-lo̍k khuat-ióng” bô-tik-khak sī tsō-sîng tsit kuá huān-tsiá pēnn-tsîng khuài-sok ok-huà ê in-tuann.

閱讀全文 快樂缺氧是啥物？Khuài-lo̍k khuat-ióng sī siánn-mi̍h? →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

由英國牛津大學佮藥廠AstraZeneca合作研發的AZ疫苗，因為佇歐洲濟濟國家發生有少數人佇注了以後出現了嚴重的血角，造成腦部佮腹內內臟的血管阻窒，而且𪜶的血液中咧參與凝血的血小板濃度嘛傷低，致到那來那濟國家共AZ疫苗的使用設定年歲的限制，比論英國建議30歲以上的才注，加拿大55至65歲才建議注，德國65歲以上毋通注等等。雖罔歐洲藥品管理局有徛出來替AZ疫苗辯護，講伊的利益贏過風險誠濟，嘛無法度消除人的掛慮，丹麥幾若禮拜前甚至閣開第一銃，代先全面禁止注AZ疫苗。

Iû Ing-kok Gû-tin tāi-ha̍k kap io̍h-tshiúnn AstraZeneca ha̍p-tsok gián-huat ê AZ i̍k-biâu, in-uī tī Au-tsiu tsē-tsē kok-ka huat-sing ū tsió-sòo lâng tī tsù liáu í-āu tshut-hiān liáu giâm-tiōng ê hueh-kak, tsō-sîng náu-pōo kap pak-lāi lāi-tsōng ê hueh-kńg tsóo-that, jî-tshiánn in ê hueh-i̍k tiong teh tsham-ú gîng-hiat ê hueh-sió-pán lông-tōo mā siunn kē, tì-kàu ná lâi ná tsē kok-ka kā AZ i̍k-biâu ê sú-iōng siat-tīng nî-huè ê hān-tsè, pí-lūn Ing-kok kiàn-gī 30 huè í-siōng ê tsiah tsù, Ka-ná-tah 55 tsì 65 huè tsiah kiàn-gī tsù, Tik-kok 65 huè í-siōng m̄-thang tsù tíng-tíng. Sui-bóng Au-tsiu io̍h-phín kuán-lí-kio̍k ū khiā tshut lâi thè AZ i̍k-biâu piān-hōo, kóng i ê lī-ik iânn kuè hong-hiám tsiânn tsē, mā bô-huat-tōo siau-tû lâng ê kuà-lū, Tan-be̍h kuí-nā lé-pài tsîng sīm-tsì koh khui tē-it tshìng, tāi-sing tsuân-bīn kìm-tsí tsù AZ i̍k-biâu.

閱讀全文 論注AZ疫苗的副作用 Lūn tsù AZ i̍k-biâu ê hù-tsok-iōng →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

瑞典的Nobel醫學委員會，宣布共今年度的Nobel 生理醫學獎，頒發予發見肝炎C病毒的美國病毒學家Harvey J. Alter佮Charles M. Rice，以及現此時當咧佇加拿大做教授的英國生物化學家Michael Houghton。Nobel醫學委員會呵咾𪜶三位學者針對肝炎C研究的成就，拯救了全球幾若千萬人的性命。

Suī-tián ê Nobel i-ha̍k uí-uân-huē, suan-pòo kā kin-nî-tōo ê Nobel sing-lí i-ha̍k tsióng, pan-huat hōo huat-kiàn kuann-iām C pēnn-to̍k ê Bí-kok pēnn-to̍k ha̍k-ka Harvey J. Alter kap Charles M. Rice, í-ki̍p hiān-tshú-sî tng-teh tī Ka-ná-tah tsò kàu-siū ê Ing-kok sing-bu̍t-huà-ha̍k ka Michael Houghton. Nobel i-ha̍k uí-uân huē o-ló in sann-uī ha̍k-tsiá tsiam-tuì kuann-iām C gián-kiù ê sîng-tsiū, tsín-kiù liáu tsuân-kiû kuí-nā tshing-bān lâng ê sènn-miā.

閱讀全文 2020年 Nobel 生理醫學獎—發見造成肝炎C的病毒 2020 nî Nobel sing-lí i-ha̍k tsióng—Huat-kiàn tsō-sîng kuann-iām C ê pēnn-to̍k →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

會記得細漢看武俠小說的時，捌讀著有女主角因為予情夫放捒，身心受打擊到極，致到予伊原底烏㽎㽎的頭鬃，一下仔反白。類似的案例佇西方的故事裡嘛有記載，上有名的就是佇法國大革命的時， 38歲的少年皇后瑪利．安東妮，聽講佇欲予人送上斷頭台斬頭的前一瞑，規頭殼頂的頭鬃攏反白去。雖罔這款一瞑就予頭鬃反白故事干焦是傳說，毋過佇真實的社會裡，因為操勞過度致到予人生白頭毛確實是有影而且閣誠普遍，尤其是濟濟公司的主管佮政府的官員，定定為著拚業績抑是政績，予家己無閒甲連喘氣的機會都無，年久月深了後白頭毛就一支一支的生出來。為怎樣擔領過頭的壓力會致到予咱生白頭毛咧？

Ē-kì-tit sè-hàn khuànn bú-kiap sió-suat ê sî, bat tha̍k tio̍h ū lú-tsú-kak in-uī hōo tsîng-hu pàng-sak, sin-sim siū tánn-kik kàu-ki̍k, tì-kàu hōo i guân-té oo-sìm-sìm ê thâu-tsang, tsi̍t-ē-á huán-pe̍h. Luī-sū ê án-lē tī Se-hong ê kòo-sū ni̍h mā ū kì-tsài, siōng ū miâ ê tō-sī tī Huat-kok tuā-kik-bīng ê sî, 38 huè ê siáu-liân hông-hiō Má-lī An-tong-nî, thiann kóng tī beh hōo-lâng sàng tshiūnn tn̄g-thâu-tâi tsám-thâu ê tsîng tsi̍t mê, kui thâu-khak tíng ê thâu-tsang lóng huán-pe̍h khì. Sui-bóng tsit khuán tsi̍t mê tō hōo thâu-tsang huán-pe̍h ê kòo-sū kan-na sī thuân-suat, m̄-koh tī tsin-si̍t ê siā-huē––ni̍h, in-uī tshau-lô kuè-tōo tì-kàu hōo lâng senn pe̍h-thâu-mn̂g khak-si̍t sī ū-iánn jî-tshiánn koh tsiânn phóo-phiàn, iû-kî sī tsē-tsē kong-si ê tsú-kuán kap tsìng-hú ê kuann-uân, tiānn-tiānn uī-tio̍h piànn gia̍p-tsik a̍h-sī tsìng-tsik, hōo ka-tī bô-îng kah liân tshuán-khuì ê ki-huē tō bô, nî-kú-gue̍h-tshim liáu-āu pe̍h-thâu-mn̂g tō tsi̍t-ki-tsi̍t-ki ê senn––tshut-lâi. Uī-tsuánn-iūnn tam-niá kuè-thâu ê ap-li̍k ē tì-kàu hōo lán senn pe̍h-thâu-mn̂g––leh?

閱讀全文 是按怎壓力傷大會予人生白頭毛？Sī-án-tsuánn ap-li̍k siunn tuā ē hōo lâng senn pe̍h thâu-mn̂g →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

逐家應該攏捌有這款的經驗，暗時若拚暝工睏無夠額，隔轉工上班抑是上課的時陣常常會感覺𤺪𤺪無氣力，精神歹集中。佇電視新聞裡，咱甚至閣捌聽過有少年人規瞑無睏拍電動拍到死亡的案例。雖罔這款「猝死」的例誠罕見，毋過科學界真早就發見若毋予實驗動物睏，強逼𪜶活動，終其尾會造成動物死亡。為怎樣睏眠受剝削會有遮爾致命的後果？咱佇暗時仔會感覺愛睏是源自腦神經的訊息，濟濟研究嘛顯示睏眠無夠對腦功能的傷害真大，致到予人過去共睏眠受剝削造成死亡的原因認定是腦部受損害。不而過，一篇發表佇《細胞》期刊的新論文煞推翻這个理論。𪜶發見造成動物死亡的因端佮腦部無底代，卻是腸仔的問題。

Ta̍k-ke ing-kai lóng bat ū tsit khuán ê king-giām, àm-sî nā piànn-mê-kang khùn bô kàu gia̍h, keh-tńg-kang siōng-pan a̍h-sī siōng-khò ê sî-tsūn siông-siông ē kám-kak siān-siān bô khuì-la̍t, tsing-sîn pháinn tsi̍p-tiong. Tī tiān-sī sin-bûn––ni̍h, lán sīm-tsì koh bat thiann kuè ū siàu-liân-lâng kui mê bô-khùn phah tiān-tōng phah kàu sí-bông ê àn-lē. Sui-bóng tsit khuán “tshut-sí” ê lē tsiânn hán-kiàn, m̄-koh kho-ha̍k-kài tsin tsá tō huat-kiàn nā m̄ hōo si̍t-giām tōng-bu̍t khùn, kiông pik in ua̍h-tāng, tsiong-kî-bué ē tsō-sîng tōng-bu̍t sí-bông. Uī-tsuánn-iūnn khùn-bîn siū pak-siah ē ū tsiah-nī tì-miā ê hiō-kó? Lán tī àm-sî-á ē kám-kak ài-khùn sī guân-tsū náu-sîn-king ê sìn-sit, tsē-tsē gián-kiù mā hián-sī khùn-bîn bô-kàu tuì náu-kong-lîng ê siong-hāi tsin tuā, tì-kàu hōo lâng kuè-khì kā khùn-bîn siū pak-siah tsō-sîng sí-bông ê guân-in jīn-tīng sī náu-pōo siū sún-hāi. Put-jî-kò, tsi̍t phinn huat-piáu tī “Sè-pau” kî-khan ê sin lūn-bûn suah thui-huan tsit ê lí-lūn. In huat-kiàn tsō-sîng tōng-bu̍t sí-bông ê in-tuann kap náu-pōo bô-tī-tāi, khiok sī tn̂g-á ê būn-tê.

閱讀全文 是按怎人會因為睏眠無夠死亡？Sī-án-tsuánn lâng ē in-uī khùn-bîn bô-kàu sí-bông? →