全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

瑞典的皇家科學院宣布共舊年的Nobel生理醫學獎，頒發予日本學者 Shimon Sakaguchi以及兩位美國學者Mary E. Brunkow佮Fred Ramsdell。皇家科學院呵咾𪜶三位科學sia̋n-pái共免疫系統的「周邊免疫耐受性」的運作機制稽考甲清清楚楚，毋但予咱對免疫系統的運作有加較深的認捌，閣通幫贊醫學界開發針對癌症佮自體免疫疾病的新藥方。

Suī-tián ê hông-ka kho-ha̍k-īnn suan-pòo kā kū-nî ê Nobel sing-lí-i-ha̍k tsióng, pan-huat hōo Ji̍t-pún ha̍k-tsiá Shimon Sakaguchi í-ki̍p nn̄g-uī Bí-kok ha̍k-tsiá Mary E. Brunkow kah Fred Ramsdell. Hông-ka kho-ha̍k-īnn o-ló in sann-uī kho-ha̍k sia̋n-pái kā bián-i̍k-hē-thóng ê “tsiu-pinn bián-i̍k nāi-siū-sìng” ê ūn-tsok ki-tsè khe-khó kah tshing-tshing-tshó-tshó, m̄-nā hōo lán tuì bián-i̍k-hē-thóng ê ūn-tsok ū ke khah tshim ê jīn-bat, koh thang pang-tsān i-ha̍k-kài khai-huat tsiam-tuì gâm-tsìng kap tsū-thé-bián-i̍k-tsi̍t-pēnn ê sin io̍h-hng.

閱讀全文 2025年Nobel生理醫學獎—周邊免疫耐受的祕密 2025 nî Nobel sing-lí-i-ha̍k tsióng—tsiu-pinn-bián-i̍k-nāi-siū ê pì-bi̍t →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

毋管是食物件無細膩去咬著喙抑是火氣大致到喙破，這款經驗攏予人誠齷齪，尤其是當咧收喙的時陣特別食力，定定予人疼甲食袂落飯。毋過論真講，喙內的空喙收喙速度並身軀別位的空喙加足緊，閣袂留疧，是一項予科學界誠好奇的代誌。

M̄-kuán sī tsia̍h mi̍h-kiānn bô-sè-jī khì kā-tio̍h tshuì a̍h-sī hué-khì-tuā tì-kàu tshuì phuà, tsit khuán king-giām lóng hōo lâng tsiânn ak-tsak, iû-kî sī tng-teh siu-tshuì ê sî-tsūn ti̍k-pia̍t tsia̍h-la̍t, tiānn-tiānn hōo-lâng thiànn kah tsia̍h bē lo̍h pn̄g. M̄-koh lūn-tsin kóng, tshuì-lāi ê khang-tshuì siu-tshuì sok-tōo phīng sin-khu pa̍t-uī ê khang-tshuì ke tsiok kín, koh bē lâu khî, sī tsi̍t hāng hōo kho-ha̍k-kài tsiânn hònn-kî ê tāi-tsì.

閱讀全文 為怎樣喙內的空喙收喙緊閣袂留疧？ Uī-tsuánn-iūnn tshuì-lāi ê khang-tshuì siu-tshuì kín koh bē lâu khî? →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

入冬以後，毋但天氣轉冷，流行性感冒的病毒嘛綴咧開始活跳，造成不止仔濟學生囡仔佮大人著病。今年的狀況閣特別食力，因為過去兩冬來為著防止新冠病毒的流湠，逐家特別注重個人衛生，維持社交距離，著流感的人少，致使大多數的人無免疫力，形成所謂的免疫負債，佇這種狀況之下，防疫措施若放冗，予人佮人的接觸一下仔增加，病毒咧湠就會足緊。為著避免流感四界湠，衛福部官員自舊年九月以來，攏不時大力鼓吹逐家趕緊去注疫苗。

Ji̍p-tang í-āu, m̄-nā thinn-khì tsuán-líng, liû-hîng-sìng kám-mōo ê pēnn-to̍k mā tuè-leh khai-sí ua̍h-thiàu, tsō-sîng put-tsí-á tsē ha̍k-sing gín-á kap tuā-lâng tio̍h-pēnn. kin-nî ê tsōng-hóng koh ti̍k-pia̍t tsia̍h-la̍t, in-uī kuè-khì nn̄g-tang lâi uī-tio̍h hông-tsí sin-kuan-pēnn-to̍k ê liû-thuànn, ta̍k-ke ti̍k-pia̍t tsù-tiōng kò-jîn uē-sing, î-tshî siā-kau kū-lī, tio̍h liû-kám ê lâng tsió, tì-sú tuā-to-sòo ê lâng bô bián-i̍k-li̍k, hîng-sîng sóo-uī ê bián-i̍k-hū-tsè, tī tsit-tsióng tsōng-hóng tsi-hā, hông-i̍k tshòo-si nā pàng-līng, hōo lâng kap lâng ê tsiap-tshiok tsi̍t-ê-á tsing-ka, pēnn-to̍k teh thuànn tiō ē tsiok kín. Uī-tio̍h pī-bián liû-kám sì-kè thuànn, uē-hok-pōo kuann-uân tsū kū-nî káu––gue̍h í-lâi, lóng put-sî tuā-la̍t kóo-tshui ta̍k-ke kuánn-kín khì tsù i̍k-biâu.

閱讀全文 論流行性感冒 Lūn liû-hîng-sìng kám-mōo →

全文朗讀  Tsuân-bûn lóng-tho̍k

瑞典的Nobel醫學委員會，宣布共今年度的Nobel生理醫學獎，頒發予來自匈牙利，佇美國賓州大學研究mRNA上蓋出名的生化學家Katalin Kariko，以及賓州大學的免疫學家Drew Weissman。Nobel醫學委員會呵咾講：𪜶兩位學者透過共mRNA核苷酸的結構做小可仔修改，予外來的mRNA袂予細胞看做是外來物來共伊排斥，予mRNA通順利進入人類細胞內製造有路用的卵白質，比論講病毒的抗原，刺激免疫系統產生抗體。所致，佇這擺新冠病毒大流行期間，科學界有才調用走敢若飛的速度佇短短的一冬內，就共通對抗新冠病毒的mRNA疫苗製造出來，予這个影響全世界的百年大災厄提早結束。

Suī-tián ê Nobel i-ha̍k uí-uân-huē, suan-pòo kā kin-nî-tōo ê Nobel sing-lí-i-ha̍k-tsióng, pan-huat hōo lâi-tsū Hiong-gâ-lī, tī Bí-kok Pin-tsiu tāi-ha̍k gián-kiù mRNA siōng-kài tshut-miâ ê sing-huà-ha̍k-ka Katalin Kariko, í-ki̍p Pin-tsiu tāi-ha̍k ê bián-i̍k-ha̍k-ka Drew Weissman. Nobel i-ha̍k uí-uân-huē o-ló kóng: in nn̄g-uī ha̍k-tsiá thàu-kuè kā mRNA hi̍k-kam-sng ê kiat-kòo tsò sió-khuá-á siu-kái, hōo guā-lâi ê mRNA bē hōo sè-pau khuànn tsò sī guā-lâi-mi̍h lâi kā i pâi-thik, hōo mRNA thang sūn-lī tsìn-ji̍p jîn-luī sè-pau lāi tsè-tsō ū lōo-īng ê nn̄g-pe̍h-tsit, pí-lūn kóng pēnn-to̍k ê khòng-guân, tshì-kik bián-i̍k-hē-thóng sán-sing khòng-thé. Sóo-tì, tī tsit pái sin-kuan-pēnn-to̍k tuā-liû-hîng kî-kan, kho-ha̍k-kài ū tsâi-tiāu iōng tsáu kánn-ná pue ê sok-tōo tī té-té ê tsi̍t tang lāi, tō kā thang tuì-khòng sin-kuan pēnn-to̍k ê mRNA i̍k-biâu tsè-tsō tshut-lâi, hōo tsit ê íng-hióng tsuân-sè-kài ê pah-nî tuā tsai-eh thê-tsá kiat-sok.

閱讀全文 2023年Nobel生理醫學獎—拯救人類的mRNA 疫苗 2023 nî Nobel sing-lí i-ha̍k-tsióng—tsín-kiù jîn-luī ê mRNA i̍k-biâu →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

為怎樣捌著過武漢肺炎的人嘛愛注疫苗？疫苗的路用是咧幫贊免疫系統佇猶未拄著病毒進前，會當先培養抵抗伊的免疫力，包括中和抗體佮T細胞。毋過你若是捌著過病，照理講你應該就會有免疫力，敢著閣需要注疫苗？而且以早的認定是自然感染所得著的免疫力，通常會比注預防射所得著的較有力嘛擋較久。毋過美國CDC嘛是呼籲就算是著過武漢肺炎的人嘛著趕緊來注，較毋驚閣予病穢著。

Uī-tsuánn-iūnn bat tio̍h-kuè Bú-hàn-hì-iām ê lâng mā ài tsù i̍k-biâu? I̍k-biâu ê lōo-īng sī teh pang-tsān bián-i̍k-hē-thóng tī iáu-buē tú-tio̍h pēnn-to̍k tsìn-tsîng, ē-tàng sing puê-ióng tí-khòng i ê bián-i̍k-li̍k, pau-kuat tiong-hô-khòng-thé kap T sè-pau. M̄-koh lí nā-sī bat tio̍h-kuè pēnn, tsiàu-lí kóng lí ing-kai tō ē ū bián-i̍k-li̍k, kám tio̍h koh su-iàu tsù i̍k-biâu? Jî-tshiánn í-tsá ê jīn-tīng sī tsū-jiân kám-jiám sóo tit-tio̍h ê bián-i̍k-li̍k, thong-siông ē pí tsù ī-hông-siā sóo tit-tio̍h ê khah ū la̍t mā tòng khah kú. M̄-koh Bí-kok CDC mā-sī hoo-io̍k tō-sǹg sī tio̍h kuè Bú-hàn-hì-iām ê lâng mā tio̍h kuánn-kín lâi tsù. Khah m̄ kiann koh hōo pēnn uè––tio̍h.

閱讀全文 是按怎捌著過武漢肺炎嘛是建議愛閣注疫苗？ Sī-án-tsuánn bat tio̍h-kuè Bú-hàn-hì-iām mā-sī kiàn-gī ài-koh tsù i̍k-biâu? →