全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

出癖抑是出痲仔（著痲疹）對老輩的台灣人來講是𪜶囡仔時誠四常的代誌，彼當陣猶無預防射（疫苗）通注，痲仔本身的傳染力閣強，逐个囡仔普遍攏會著。好佳哉自從疫苗的上市以後，咱袂閣受痲仔的威脅，對較少年輩的台灣人來講，咱對出癖的認捌可能是對國校仔的健康教育課學來的。雖罔佇台灣已經誠罕得咧聽著人出癖，毋過佇濟濟開發中的國家，伊猶原是危害人健康甚至造成真濟囡仔死亡的殺手。可見出痲仔和著一般的感冒歇睏規工仔就好勢無仝款，是愛特別注意的病症，會記得細漢佇課本就有讀著，囡仔出癖若無細膩共照顧常常會併發肺炎、腦炎等等嚴重的併發症。是按怎出癖遮𠢕引起傷重的併發症？毋知敢有人佇彼當時讀著這段課文的時，有去共稽考？

Tshut-phia̍h a̍h-sī tshut muâ-á (tio̍h muâ-tsín) tuì lāu-puè ê Tâi-uân-lâng lâi kóng sī in gín-á sî tsiânn sù-siông ê tāi-tsì, hit-tang-tsūn iáu bô ī-hông-siā (i̍k-biâu) thang tsù, muâ-á pún-sin ê thuân-jiám-li̍k koh kiông, ta̍k ê gín-á phóo-phiàn lóng ē tio̍h. Hó-ka-tsài tsū-tsiông i̍k-biâu ê tsiūnn-tshī í-āu, lán bē koh siū muâ-á ê ui-hia̍p, tuì khah siàu-liân-puè ê Tâi-uân-lâng lâi kóng, lán tuì tshut-phia̍h ê jīn-bat khó-lîng sī uì kok-hāu-á ê kiān-khong-kàu-io̍k khò o̍h––lâi-ê. Sui-bóng tī Tâi-uân í-king tsiânn hán-tit teh thiann tio̍h lâng tshut-phia̍h, m̄-koh tī tsē-tsē khai-huat-tiong ê kok-ka, i iû-guân sī guî-hāi lâng kiān-khong sīm-tsì tsō-sîng tsin tsē gín-á sí-bông ê sat-tshiú. Khó-kiàn tshut muâ-á hām tio̍h it-puann ê kám-mōo hioh-khùn kui-kang-á tō hó-sè bô-kāng-khuán, sī ài ti̍k-pia̍t tsù-ì ê pēnn-tsìng, ē kì-tit sè-hàn tī khò-pún tō ū tha̍k––tio̍h,  gín-á tshut-phia̍h nā bô sè-jī kā tsiàu-kòo siông-siông ē pìng-huat hì-iām, náu-iām tíng-tíng giâm-tiōng ê pìng-huat-tsìng. Sī-án-tsuánn tshut-phia̍h tsiah gâu ín-khí siong-tiōng ê pìng-huat-tsìng? M̄-tsai kám ū lâng tī hit-tong-sî tha̍k tio̍h tsit-tuānn khò-bûn ê sî, ū khì kā khe-khó?

閱讀全文 出癖對人的害 Tshut-phia̍h tuì lâng ê hāi →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

人若食老毋但身體比少年時較荏，跤腿和手骨的筋肉嘛𠢕流失。捌有媒體報導講，佇台灣每十个老大人就有一个有筋肉不足的症頭。閣有較驚人的代誌是，筋肉的流失恐驚比你所想的閣較早開始，根據國外的研究，人若過30歲，筋肉就開始沓沓仔流失。聽候到60歲抑是80歲的時，分別有欲四分之一佮一半的老大人，有筋肉量無夠的問題。這个問題佇台灣65歲以上的老大人的發生率甚至佮失智症相當。筋肉量若無夠，會予筋肉的力頭不足，造成人跤骨手骨較無力，予𪜶愈貧惰運動，無咧動會予筋肉愈𠢕流失，惡性循環之下予老大人𠢕跋倒著傷，致使𪜶長期倒眠床，年久月深了後濟濟慢性病就綴咧來。

Lâng nā tsia̍h-lāu m̄-nā sin-thé pí siàu-liân sî khah lám, kha-thuí hām tshiú-kut ê kin-bah mā gâu liû-sit. Bat ū muî-thé pò-tō kóng, tī Tâi-uân muí tsa̍p ê lāu-tuā-lâng tō ū tsi̍t ê ū kin-bah put-tsiok ê tsìng-thâu. Koh ū khah kiann––lâng ê tāi-tsì sī, kin-bah ê liû-sit khióng-kiann pí lí sóo-siūnn––ê koh khah tsá khai-sí, kin-kì kok-guā ê gián-kiù, lâng nā kuè 30 huè, kin-bah tō khai-sí ta̍uh-ta̍uh-á liû-sit. Thìng-hāu kàu 60 huè a̍h-sī 80 huè ê sî, hun-pia̍t ū beh sì-hun-tsi-it kap tsi̍t-puànn ê lāu-tuā-lâng, ū kin-bah-liōng bô-kàu ê būn-tê. Tsit ê būn-tê tī Tâi-uân 65 huè í-siōng ê lāu-tuā-lâng ê huat-sing-lu̍t sīm-tsì kap sit-tì-tsìng siong-tong. Kin-bah-liōng nā bô-kàu, ē hōo kin-bah ê la̍t-thâu put-tsiok, tsō-sîng lâng kha-kut tshiú-kut khah bô-la̍t, hōo in lú pîn-tuānn ūn-tōng, bô teh tāng ē hōo kin-bah lú gâu liû-sit, ok-sìng-sûn-khuân tsi-hā hōo lāu-tuā-lâng gâu pua̍h-tó tio̍h-siong, tì-sú in tn̂g-kî tó bîn-tshn̂g, nî-kú-gue̍h-tshim liáu-āu tsē-tsē bān-sìng-pēnn tō tuè-teh lâi.

閱讀全文 是按怎人若食老筋肉𠢕流失，是按怎骨力運動會當避免？ Sī-án-tsuánn lâng nā tsia̍h lāu kin-bah gâu liû-sit, sī-án-tsuánn kut-la̍t ūn-tōng ē-tàng pī-bián? →

全文朗讀 Tsuân-bûn lóng-tho̍k

今年的Nobel生理醫學獎頒發予美國學者William Kaelin佮 Gregg Semenza，以及英國學者Peter Ratcliffe。Nobel醫學委員會呵咾講：這三位學者針對動物細胞按怎知影組織內sàng-sòo的量，以及用啥物法度來適應佇sàng-sòo欠缺的狀況的研究成就，予𪜶得著這个科學界上蓋榮譽的大獎。

Kin-nî ê Nobel sing-lí i-ha̍k tsióng pan-huat hōo Bí-kok ha̍k-tsiá William Kaelin kap Gregg Semenza, í-ki̍p Ing-kok ha̍k-tsiá Peter Ratcliffe. Nobel i-ha̍k uí-uân-huē o-ló kóng: tsit sann-uī ha̍k-tsiá tsiam-tuì tōng-bu̍t sè-pau án-tsuánn tsai-iánn tsoo-tsit-lāi sàng-sòo ê liōng, í-ki̍p iōng siánn-mi̍h huat-tōo lâi sik-ìng tī sàng-sòo khiàm-khueh ê tsōng-hóng ê gián-kiù sîng-tsiū, hōo in tit-tio̍h tsit-ê kho-ha̍k-kài siōng-kài îng-ū ê tuā-tsióng.

閱讀全文 2019年Nobel生理醫學獎—細胞適應sàng-sòo不足的機制 2019 nî Nobel sing-lí i-ha̍k tsióng—sè-pau sik-ìng sàng-sòo put-tsiok ê ki-tsè →